Giá tính thuế nhập khẩu là gì? Cách xác định đúng để tránh rủi ro khi thông quan

 

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, giá tính thuế nhập khẩu là một trong những chỉ tiêu quan trọng nhất trên tờ khai hải quan. Chỉ cần sai lệch ở chỉ tiêu này, doanh nghiệp có thể đối mặt với truy thu thuế, tham vấn giá hoặc kiểm tra sau thông quan. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn hiểu sai bản chất hoặc áp dụng không đúng phương pháp xác định giá tính thuế trong logistics.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng – đủ – thực tế về giá tính thuế nhập khẩu, từ căn cứ pháp lý đến cách áp dụng trong khai báo hải quan.

Giá tính thuế nhập khẩu là gì?

Giá tính thuế nhập khẩu là cơ sở để cơ quan hải quan xác định số thuế phải nộp, được dùng để tính:

• Thuế nhập khẩu

• Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có)

• Thuế VAT khâu nhập khẩu

Về bản chất, đây không phải giá bán, cũng không đơn thuần là giá ghi trên hóa đơn, mà là trị giá hải quan được xác định theo các nguyên tắc và phương pháp do pháp luật quy định.

Trong logistics, giá tính thuế nhập khẩu thường gắn liền với điều kiện giao hàng quốc tế (Incoterms) và bộ chứng từ đi kèm.

Căn cứ pháp lý xác định giá tính thuế nhập khẩu

Việc xác định giá tính thuế được quy định tại:

• Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

• Luật Hải quan

• Các nghị định và thông tư hướng dẫn về trị giá hải quan

Nguyên tắc xuyên suốt là:

Ưu tiên sử dụng trị giá giao dịch thực tế – tức là giá người mua đã thanh toán hoặc sẽ phải thanh toán cho người bán.

Tuy nhiên, giá này phải phù hợp với bản chất giao dịch, không bị chi phối bởi các yếu tố làm sai lệch trị giá.

Giá tính thuế nhập khẩu thường được xác định theo điều kiện nào?

Trong thực tế logistics, điều kiện CIF là điều kiện phổ biến nhất để tính giá nhập khẩu.

Giá tính thuế theo điều kiện CIF

Công thức cơ bản:

Giá tính thuế nhập khẩu = Giá hàng hóa + Phí bảo hiểm + Phí vận chuyển đến cửa khẩu nhập đầu tiên

Điều này có nghĩa:

• Dù hợp đồng mua bán theo FOB hay EXW

• Doanh nghiệp vẫn phải quy đổi về CIF khi tính thuế

Nhiều doanh nghiệp chỉ lấy giá invoice để khai thuế, bỏ qua chi phí vận chuyển hoặc bảo hiểm → dẫn đến thiếu thuế.

Các phương pháp xác định giá tính thuế nhập khẩu

Pháp luật quy định 6 phương pháp, áp dụng theo thứ tự bắt buộc:

1. Phương pháp trị giá giao dịch (phổ biến nhất)

Áp dụng khi:

• Có mua bán thực tế

• Không có mối quan hệ đặc biệt ảnh hưởng giá

• Chứng từ đầy đủ, minh bạch

Đây là phương pháp được ưu tiên trong phần lớn lô hàng logistics.

2. Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt

Áp dụng khi:

• Không đủ điều kiện dùng phương pháp 1

• So sánh với lô hàng giống hệt đã nhập khẩu trước đó

Hải quan thường sử dụng cơ sở dữ liệu giá để đối chiếu.

3. Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa tương tự

Áp dụng khi:

• Không có hàng giống hệt

• So sánh với hàng có đặc điểm tương tự, công dụng tương đương

4. Phương pháp khấu trừ

Dựa trên:

• Giá bán lại tại thị trường Việt Nam

• Trừ đi các chi phí hợp lý

Phương pháp này ít dùng nhưng xuất hiện trong một số trường hợp đặc biệt.

5. Phương pháp tính toán

Xác định giá dựa trên:

• Chi phí sản xuất

• Chi phí quản lý

• Lợi nhuận hợp lý

Thường áp dụng khi có sự hợp tác từ phía nhà sản xuất.

6. Phương pháp suy luận

Là phương pháp cuối cùng khi không áp dụng được 5 phương pháp trên.

Những sai sót thường gặp khi khai giá tính thuế nhập khẩu

Trong thực tế làm thủ tục hải quan, các lỗi phổ biến gồm:

• Khai thiếu phí vận chuyển quốc tế

• Không cộng phí bảo hiểm vào trị giá CIF

• Khai giá invoice thấp bất thường

• Không giải trình được mối quan hệ mua – bán

• Nhầm lẫn giữa giá FOB và giá tính thuế

Hệ quả thường gặp:

• Bị tham vấn giá

• Bị ấn định thuế

• Bị truy thu và phạt chậm nộp

• Tăng rủi ro kiểm tra sau thông quan

Giá tính thuế và mối liên hệ với logistics thực tế

Giá tính thuế không tồn tại độc lập, mà gắn chặt với:

• Hợp đồng mua bán

• Incoterms

• Vận tải quốc tế

• Bảo hiểm hàng hóa

• Chứng từ logistics (Invoice, Packing List, B/L, AWB…)

Do đó, doanh nghiệp cần sự phối hợp chặt chẽ giữa:

• Bộ phận mua hàng

• Kế toán thuế

• Đơn vị logistics & hải quan

Vai trò của dịch vụ hải quan trong việc xác định giá tính thuế

Các đơn vị cung cấp Dịch vụ hải quan sẽ hỗ trợ doanh nghiệp:

• Rà soát trị giá hải quan trước khi khai báo

• Kiểm tra logic chứng từ

• Tư vấn phương pháp xác định giá phù hợp

• Làm việc với hải quan khi tham vấn giá

👉 Tham khảo chi tiết dịch vụ tại: https://ptnlogistics.com/dich-vu/dich-vu-hai-quan/

Việc này giúp doanh nghiệp giảm rủi ro thuế ngay từ đầu, thay vì xử lý hậu quả sau thông quan.

Kết luận

Giá tính thuế nhập khẩu là yếu tố cốt lõi quyết định nghĩa vụ thuế trong hoạt động xuất nhập khẩu. Việc hiểu đúng bản chất, áp dụng đúng phương pháp và khai báo phù hợp với thực tế logistics sẽ giúp doanh nghiệp:

• Tuân thủ pháp luật

• Tránh tranh chấp với hải quan

• Ổn định chi phí và dòng tiền

Trong bối cảnh quản lý trị giá ngày càng chặt chẽ, việc đồng hành cùng đơn vị logistics – hải quan chuyên nghiệp là lựa chọn an toàn cho doanh nghiệp.